Sluiten
Collectieonderzoek

Verborgen geheimen: diepgaand onderzoek naar Memling

Met maar liefst negen werken in onze collectie, waarvan zeven op de Vlaamse Topstukkenlijst prijken, beheert Musea Brugge de op één na grootste Memling-collectie ter wereld. Om de geheimen van de topmeester binnen de Vlaamse primitieven te doorgronden zullen we de komende jaren de werken diepgaand onderzoeken met nieuwe technologieën én beschikbaar maken voor het publiek met innovatieve digitale toepassingen. Op deze pagina kan je het onderzoeksproject volgen. We voegen hier ook geregeld updates toe over het verloop van het onderzoek.

042023 KIK 38 LR

Begin 2023 werd bekendgemaakt dat Musea Brugge 1,2 miljoen euro, bestaande uit Vlaamse subsidies én eigen middelen, kan inzetten voor een grootschalig en prestigieus onderzoek naar de werken van Hans Memling. Wat gaat er precies gebeuren? Wat houdt het onderzoek in en welke resultaten zal dit opleveren?

042023 KIK 31 LR

Technisch onderzoek

Macrofotografie en infraroodreflectieopnames

Op 24 april 2023 ging de eerste fase van het onderzoeksproject van start. De komende vier maanden ondergaan de negen werken van Hans Memling uit onze collectie één voor één een diepgaand onderzoek. Hiervoor zakt een speciaal onderzoeksteam van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK-IRPA) af naar Brugge met de nieuwste apparatuur en technologieën om opnames te maken van de kunstwerken.

De technische beelden van de 7 werken die zich in het Museum Sint-Janshospitaal bevinden, zijn ondertussen klaar. Tussen midden januari en midden februari gaat het onderzoeksteam aan de slag in zaal 6 van het Groeningemuseum, waar het beelden zal maken van de overige 2 werken uit de Brugse Memling-collectie.

KIK zal enerzijds macro-opnames maken met een digitale hoge resolutie camera in verschillende modi (zichtbaar licht, scheerlicht, infrarood en ultraviolette fluorescentie). Anderzijds zullen ze ook infraroodreflectografie-opnames maken met een andere, speciale camera.

Bestaat er dan meer dan één soort licht? Niet helemaal. Overal rondom ons bestaat elektromagnetische straling. Het deel dat wij als mens met het blote oog kunnen zien, noemen we licht - of beter gezegd ‘zichtbaar licht’. Er bestaat ook een straling die we niet kunnen zien, maar wel voelen door de warme die het afgeeft. Dat is infrarood. Tot slot is er nog ultraviolette straling, dat ook onzichtbaar is voor mensen (maar zichtbaar voor sommige dieren). Dankzij geweldige technologische uitvindingen kunnen we die onzichtbare stralingen vandaag opvangen met een speciale camera en omzetten naar beelden die voor ons leesbaar zijn. En dat is exact wat we de komende maanden doen met de werken van Memling.

042023 KIK 9

Dankzij die nieuwe technische beelden kunnen we de verschillende lagen van een schilderij bestuderen: infrarood maakt de ondertekening van een schilderij zichtbaar, ultraviolet vertelt ons onder meer iets over de vernislaag en restauraties die het schilderij onderging in het verleden. Zo krijgen we informatie over de conditie van het werk, de werkwijze van de kunstenaar, en over eventuele aanpassingen. De beelden vormen een basis voor diepgaand onderzoek in de toekomst.

042023 KIK 23 LR

Digitaliseringsproject

Om het technisch onderzoek van de Memling-collectie open te stellen voor het breed publiek werken we tegelijkertijd aan drie digitaliseringsprojecten.

Op de zolder van het Sint-Janshospitaal ontwikkelen we een multimediale en immersieve beleving. De bezoeker zal hier als het ware binnenstappen in de wereld van Memling en zijn kunstwerken (herfstvakantie 2024).

Daarnaast verscheen er in december 2024 ook de nieuwe themawebsite Closer to Memling waar we de schilderijen en het onderzoek ontsluiten en waar bezoekers de schilderijen en de prachtige details in zeer hoge resolutie kunnen bekijken. Hier zullen we ook de onderzoeksresultaten van het wetenschappelijk onderzoek uitgebreid delen.

Tot slot komt er ook een nieuw wandelparcours dat langs plekken leidt waar de kunstenaar in de vijftiende eeuw leefde en werkte voor iedereen die Brugge en Memling op een alternatieve manier wil verkennen (herfstvakantie 2024).

Grootse plannen dus, die we met veel plezier delen met jou op deze pagina en via onze nieuwsbrief.