Het schilderij ‘Taferelen uit het leven van de heilige Jakobus en Johannes’ heeft er een lange reis op zitten. Het 16e-eeuwse schilderij reisde van het Groeningemuseum naar Tokio, waar het vandaag sinds 25 oktober te zien is in een tentoonstelling in het National Museum of Western Art (NMWA) in de Japanse hoofdstad. Het werk hangt er naast een schilderij uit de collectie van NMWA, dat eveneens taferelen uit het leven van de heilige Jakobus afbeeldt en dezelfde afmetingen heeft. Het gaat om de eerste reünie sinds meer dan een eeuw van de twee werken die – waarschijnlijk – door dezelfde, tot op heden anonieme, kunstenaar werden gemaakt.
In 1909 waren beide schilderijen nog in het bezit van een Londense kunsthandelaar. Niet lang daarna werd het ene schilderij gekocht door de Stedelijke Musea in Brugge (met de hulp van de Vrienden van Musea Brugge). Het andere schilderij werd opgekocht door de belangrijke Japanse kunstverzamelaar Kojiro Matsukata (1866-1950). Voor het eerst in bijna 116 jaar zijn beide schilderijen nu samen te zien.
De collectiepresentatie loopt nog tot en met 10 mei 2026 in Tokio. Daarna reizen beide schilderijen naar Brugge, waar ze tussen 16 juni en 26 oktober 2026 samen te bewonderen zijn in het Groeningemuseum.
Hoewel kunstwerken vaak reizen als internationale bruiklenen, was deze reis geen sinecure. Het 16e-eeuwse werk heeft een houten paneel en is dus gevoelig aan veranderende omstandigheden. Ook zijn grote afmetingen vormden een uitdaging. Dankzij de grondige voorbereidingen van verschillende experten van Musea Brugge en NMWA en in samenwerking met een gespecialiseerde transportfirma verliep de reis vlot en veilig. In een op maat gemaakte kist begon het schilderij aan zijn reis per vrachtwagen richting Luxemburg, vervolgens vloog het per vrachtvliegtuig naar Tokio. Anna Koopstra (conservator vroege Nederlandse schilderkunst van Musea Brugge) reisde mee om het transport nauwgezet op te volgen en de conditie van het schilderij te checken bij aankomst.
Musea Brugge staat al sinds 2017 in contact met NMWA over het 16e-eeuwse kunstwerk. Het Japanse schilderij werd sindsdien bestudeerd en onderzocht aan de hand van verschillende natuurwetenschappelijke onderzoeksmethoden. En ook het Brugse schilderij werd onder de loep genomen met infraroodreflectografie en uitvoerig gedocumenteerd door onderzoekers van NMWA en van Musea Brugge. De collectiepresentatie in Tokio was de ideale aanleiding voor Sofia Hennen (schilderijenrestaurator van Musea Brugge) om het schilderij schoon te maken en te restaureren. Nu schittert het op z’n best in Tokio, deze zomer vind je beide werken in het Groeningemuseum.
